Dolnoślązacy wiedzą, że trzeba się badać, ale nadal tego nie robią. Tak wynika z pierwszego etapu badań zrealizowanych w ramach programu Onkoedukator, prowadzonego przez Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii (DCOPiH) we współpracy ze Świętokrzyskim Centrum Onkologii.

Ponad 90% badanych zdaje sobie sprawę z tego, że nowotwór wykryty we wczesnym stadium daje znacznie większe szanse na skuteczne leczenie. Jednocześnie tylko część z nich regularnie korzysta z badań przesiewowych.

Większość osób wie, że są badania profilaktyczne, jest tego świadoma – dużo osób nie wie, gdzie na te badania się zgłosić. Pomimo tego, że jest bardzo dużo kampanii, jest bardzo dużo informacji zarówno w mediach, jak i na stronach internetowych, natomiast większość osób niestety nie korzysta z tych badań i jest to dla nas do końca niezrozumiałe, dlaczego te osoby nie zgłaszają się na badania profilaktyczne. 

mówi dr hab. n. med. Bożena Cybulska-Stopa z Dolnośląskiego Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii. Dlaczego Dolnoślązacy nie chcą się badać?

Respondenci wskazują: długi czas oczekiwania na badanie, trudności w dopasowaniu terminu do pracy i obowiązków domowych, niejasne lub rozproszone informacje o dostępnych programach, obawy przed samym badaniem lub jego wynikiem. Ponad 80% badanych wskazało, że potrzebuje jasnej konkretnej informacji, gdzie wykonać badanie – wówczas z niego skorzysta.

Wydaje się, że to cały czas jest w świadomości naszego społeczeństwa, że nie do końca warto się badać, że jest taka pewna obawa przed wykryciem jakichkolwiek zmiany i to musimy bardzo mocno podkreślać, że znalezienie choroby nowotworowej, albo nawet stanu przed nowotworowego, jest możliwością dla chorego na całkowite wyleczenie, bądź też na to, że zapobiegniemy rozwojowi procesu nowotworowego.

Doktor Cybulska-Stopa mówi też o błędnym przekonaniu o bardzo długim czasie oczekiwania na badania profilaktyczne.

Często też jest taka sytuacja, że jesteśmy nastawieni, że na pewno będzie duża kolejka, że na pewno będzie duży problem z wykonaniem badania i nie sprawdzamy nawet, jak wygląda sytuacja tylko od razu. Na wstępie mówimy, że będzie z tym jakiś problem, a przecież jest strona internetowa NFZ, na której jest pełna informacja na temat tego, gdzie się leczyć, jakie są adresy ośrodków. Mało tego – jest strona internetowa, która pokazuje nam, jakie są terminy badań i te terminy wcale nie są odległe, one są często kilku/kilkunastodniowe, w zależności oczywiście od wskazania klinicznego. 

Badania pokazały również zróżnicowanie poziomu wiedzy w zależności od rodzaju nowotworu. Okazuje się, że największą świadomość mamy na temat nowotworu piersi.

Tutaj wiemy na temat raka piersi – generalnie, jeżeli chodzi o pacjentki z rakiem piersi, one są bardzo dobrze wyedukowane. Wydaje nam się, że to głównie rola wszystkich kampanii, tego takiego, bardzo pozytywnego nastawienia i do badań mammograficznych i do badań profilaktycznych i też duża rola organizacji pacjenckich, które pomagają w tym, żeby propagować się wiedzę na temat chorób i profilaktyki, jeżeli chodzi o choroby nowotworowe. 

Największe braki informacyjne widoczne są natomiast w obszarze raka jelita grubego.

No niestety, wiemy najmniej o nowotworach, o których się boimy mówić. Jeżeli chodzi o nowotwory tutaj jelita grubego, to mamy pewien problem, z uwagi na to, że badania kolonoskopowe w jakiś sposób przerażają tutaj te osoby. Natomiast dosyć dobra wiedza zaczyna być i coraz mocniej propagowana, jeżeli chodzi o nowotwory prostaty. Tutaj dosyć mocno się to rozwija.

POSŁUCHAJCIE CAŁEJ ROZMOWY:

Zaprezentowane wyniki stanowią fundament dalszych działań programu Onkoedukator. Ten zakłada budowę sieci onkoedukatorów – zaufanych osób z lokalnych społeczności, które będą wspierać mieszkańców w rozmowie o zdrowiu, przełamywać bariery i wskazywać konkretne możliwości działania.

Rekrutacja trwa. Szczegóły programu, więcej informacji na temat wyników badań oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie www.onkoedukator.pl.