Radio Gra Wrocław Home

Muzyka Wybrana Dla Ciebie • Radio Gra Wrocław 95.1 FM Słuchaj Online Facebook

Wystawa eksponatów ze skarbca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej

Facebook

Dotychczas nieudostępniane szerszej publiczności eksponaty pochodzące ze skarbca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu można oglądać na wystawie w synagodze Pod Białym Bocianem. Wśród prezentowanych eksponatów można zobaczyć między innymi korony i tarczę na Torę.

/Jacek Witecki

Ekspozycja przygotowana została przez Gminę Wyznaniową Żydowską we Wrocławiu przy współpracy z Muzeum Narodowym we Wrocławiu i przy wsparciu finansowym Gminy Wrocław.

Na wystawie „Żydowska Dusza. Skarby Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu” zaprezentowane zostaną 52 obiekty pochodzące ze skarbca gminy, które dotąd zdołano poddać zabiegom konserwatorskim, a następnie opracować naukowo.

To dopiero część całej liczby obiektów zabytkowych posiadanych przez gminę, jednak pozwala ona już ocenić charakter tego jakże interesującego zbioru o istotnym znaczeniu dla badań nad sztuką i historią Żydów i Wrocławia

– podkreślił kurator wystawy Jacek Witecki dodając, że reszta kolekcji czeka jeszcze na identyfikację i pełne opracowanie.

Do obecnej prezentacji w synagodze Pod Białym Bocianem wybrane zostały głównie dzieła złotnicze oraz wykonane z innych metali. Będzie można zobaczyć m.in. korony i tarczę na Torę, rimonim – ozdobne zwieńczenia drążków, na których umieszczany jest zwój Pięcioksięgu, świeczniki szabatowe i chanukowe oraz puchary obrzędowe. Wiele z cennych przedmiotów to dzieła złotników i warsztatów z Wrocławia, Pragi, Wiednia, Berlina czy Warszawy.

Jak wskazał kurator wystawy, zasób zabytków będących w posiadaniu wrocławskiej gminy żydowskiej był przez wiele lat intrygującą zagadką dla badaczy: historyków i historyków sztuki. Obecny Zarząd Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu uznał rozpoznanie i pierwszą publiczną prezentację tej kolekcji za swój ważny cel. W realizacji tego przedsięwzięcia znacząco pomogła współpraca nawiązana z Muzeum Narodowym we Wrocławiu, dysponującym kadrą specjalistów  w zakresie historii sztuki i konserwacji zabytków. Witecki zwrócił uwagę, że kolekcja rzemiosła artystycznego posiadanego przez Gminę Wyznaniową Żydowską we Wrocławiu, w tym przede wszystkim obiektów złotniczych, odzwierciedla skomplikowane losy – tak samej gminy, jak i miasta Wrocławia.

Tym samym jednak można ją postrzegać w kategoriach intrygującego świadectwa historii Żydów w stolicy Śląska, odnoszące się tak do czasów apogeum świetności i znaczenia tej społeczności w XIX wieku, jak i okresu prześladowań i zniszczenia, a wreszcie niełatwego odrodzenia po 1945 r., w całkiem nowej rzeczywistości

– zauważył kurator.

Podkreślił przy tym, że ustalenie pochodzenia i okoliczności, w jakich zabytki trafiły do zasobu posiadanego obecnie przez gminę nastręcza dużych trudności. Nie zachowały się bowiem niemal żadne dokumenty, które je opisywały lub wyjaśniały.

Głównym źródłem wiedzy o pochodzeniu judaików z kolekcji skarbca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu są same obiekty, których atrybucja i odczytane inskrypcje dostarczają nam pewnych informacji

– wyjaśnił dodając, że zbiór ten wydaje się mieć kilka źródeł pochodzenia.

Pierwszym z nich – jak wskazał – są zasoby przedwojenne wrocławskiej gminy żydowskiej. Są wśród nich również przedmioty ratowane z synagog, likwidowanych, bądź niszczonych i rabowanych w czasach nazistowskich, które były w miarę możliwości zabezpieczane i ukrywane przez członków społeczności żydowskiej. Zdecydowaną większość stanowią obiekty powstałe w drugiej połowie XIX w., w okresie największego rozwoju wrocławskiej gminy żydowskiej.

Drugim źródłem była relokacja obiektów wraz z przybyłymi po wojnie migrantami z różnych terenów, zwłaszcza z obszarów przedwojennej Polski, które znalazły się na terenie Związku Radzieckiego po 1945 roku.

Z pewnością takie jest pochodzenie obiektów o rodowodzie galicyjskim, których znaczną liczbę odnajdujemy w tym zbiorze. Wśród nich znalazły się, prezentowane na wystawie, judaika z Wielkiej Synagogi w Buczaczu i z Wieruszowa

– tłumaczył kurator.

Ostatnią grupą są dary członków gminy bądź innych osób, które zdecydowały się przekazać posiadane przedmioty, widząc ich właściwe miejsce właśnie w tej kolekcji.

Najnowsze

R E K L A M A

Polecamy dzisiaj

Jak mija dzień? Sprawdź najważniejsze wiadomości z 19 maja 2024